ใบอนุญาตกัญชา ภ.ท.11: วิธีขอใหม่และต่ออายุตามกฎปี 2569

ก่อนยื่นคำขอ

ตรวจสอบข้อกำหนด ณ วันที่ 31 สิงหาคม 2569 คู่มือนี้ครอบคลุมการอนุญาตประกอบธุรกิจช่อดอกกัญชาในประเทศไทย เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย โปรดยืนยันรายละเอียดกับกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก (DTAM) หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดที่รับผิดชอบ ก่อนผูกพันเรื่องสถานที่หรือเริ่มจำหน่าย

สำหรับธุรกิจที่ให้บริการผู้ป่วย ลำดับการเตรียมตัวคือขอใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองของสถานประกอบการประเภทที่เข้าเกณฑ์ จัดสถานที่และบุคลากร แล้วจึงขออนุญาตเกี่ยวกับสมุนไพรควบคุม ผู้ประกอบการเดิมควรเตรียมการก่อนถึงช่วงยื่นต่ออายุ

ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗

ภ.ท.11 คือใบอนุญาตที่ได้รับหลังการอนุมัติ

PT 11 หรือ ภ.ท.11 คือใบอนุญาตให้จำหน่ายหรือแปรรูปสมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า สำหรับธุรกิจกัญชา ต้องตรวจว่าใบอนุญาตระบุกัญชา กิจกรรม และสถานที่ที่ได้รับอนุญาตตรงกับการดำเนินงาน

แบบฟอร์มแต่ละหมายเลขมีหน้าที่ต่างกัน แบบในตารางเป็นแบบหลักตามประกาศทางการที่ระบบขออนุญาตของ DTAM เผยแพร่ กฎกระทรวงปี 2569 ยังให้ยื่นข้อมูลประกอบหลักเกณฑ์ใหม่สำหรับช่อดอกกัญชาด้วย จึงควรขอแบบฉบับปัจจุบันและรายการเอกสารเพิ่มเติมจากนายทะเบียน

ภ.ท.11 ไม่ทดแทนใบอนุญาตคลินิก ร้านขายยา หรือสถานประกอบการหลักที่ต้องมี และไม่ให้อำนาจพนักงานขายสั่งจ่ายกัญชา ภ.ท.33 คือใบสั่งจ่ายสำหรับผู้ป่วยซึ่งผู้ประกอบวิชาชีพที่มีอำนาจออกให้ภายในขอบเขตวิชาชีพของตน

อ่านคู่มือ PT27, PT28 และ PT33 เพื่อทำความเข้าใจเอกสารที่ใช้หลังได้รับใบอนุญาต

DTAM: แบบใบอนุญาต คำขอใหม่ และคำขอต่ออายุ ↗ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗DTAM: คู่มือสถานประกอบการ พ.ศ. 2569 ↗

กรอบเดิมและข้อกำหนดที่ใช้ในปัจจุบัน

การขออนุญาตในปัจจุบันต้องอ่านกฎหมายหลายฉบับประกอบกันตามตาราง

กระทรวงสาธารณสุขประกาศข้อกำหนดกัญชาปี 2568 ในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2568 และให้ใช้บังคับในวันถัดไป ส่วนกฎกระทรวงฉบับแก้ไขปี 2569 ประกาศเมื่อวันที่ 30 เมษายน 2569 โดยแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงปี 2559 ผู้ประกอบการจึงต้องอ่านทั้งสองฉบับร่วมกัน

ผู้ถือ ภ.ท.11 เดิมยังต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขการดำเนินงานปี 2568 บทเฉพาะกาลคุ้มครองอายุของใบอนุญาต ไม่ได้ให้ใช้วิธีจำหน่ายแบบเดิมต่อไปโดยยกเว้นกฎปัจจุบัน

ใช้เช็กลิสต์สถานประกอบการกัญชาทางการแพทย์ปี 2569 เพื่อตรวจงานประจำวันควบคู่กับคู่มือยื่นคำขอนี้

DTAM: พระราชบัญญัติ พ.ศ. 2542 รวมมาตรา 46 และ 49 ↗DTAM: กฎกระทรวงการอนุญาต พ.ศ. 2559 ↗DTAM: ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 ↗ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗

เลือกประเภทการขออนุญาตให้ตรงกับกิจการ

สำหรับการให้บริการผู้ป่วย DTAM อธิบายสถานประกอบการหลักไว้ 4 รูปแบบตามตาราง

ยืนยันประเภทใบอนุญาตและข้อกำหนดบุคลากรกับหน่วยงานที่กำกับสถานประกอบการนั้น การจ้างผู้ประกอบวิชาชีพหรือเปลี่ยนป้ายร้านเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้ผ่านคุณสมบัติ

ผู้เพาะปลูกและผู้ผลิตต้องตรวจเกณฑ์ที่ตรงกับกิจการของตน กฎกระทรวงยังรองรับใบอนุญาตผลิตบางประเภท และสถานที่เพาะปลูกเพื่อจำหน่ายให้ผู้รับใบอนุญาตตามมาตรา 46 ช่องทางของผู้เพาะปลูกไม่ได้ให้สิทธิจำหน่ายแก่ผู้ป่วยที่เดินเข้าร้านโดยทั่วไป ส่วนการส่งออกใช้ใบอนุญาตอีกประเภทคือ ภ.ท.10

DTAM: คู่มือสถานประกอบการ พ.ศ. 2569 ↗ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗DTAM: แบบใบอนุญาต คำขอใหม่ และคำขอต่ออายุ ↗

ผู้ขอใหม่ ขั้นที่ 1: ยืนยันผู้ขอ กิจกรรม และหน่วยงานรับคำขอ

กำหนดชื่อผู้ที่จะถือใบอนุญาต ที่ตั้งสถานประกอบการ และกิจกรรมว่าจะจำหน่ายให้ผู้ป่วย จำหน่ายให้ธุรกิจที่มีใบอนุญาต หรือแปรรูป ขอรายการเอกสารสำหรับกิจกรรมนั้นก่อนทำสัญญาเช่าระยะยาว

คำขอสมุนไพรควบคุมสำหรับสถานประกอบการในกรุงเทพฯ ยื่นกับ DTAM ส่วนต่างจังหวัดยื่นกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดที่รับผิดชอบ ใบอนุญาตคลินิก ร้านขายยา หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรยังต้องดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมายนั้นแยกต่างหาก

ตรวจคุณสมบัติตามข้อ 8 ของกฎกระทรวงปี 2559 ซึ่งครอบคลุมการบรรลุนิติภาวะ ความสามารถตามกฎหมาย ภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ สถานประกอบการที่แน่นอน และข้อจำกัดเกี่ยวกับการพักใช้ การเพิกถอน หรือการได้รับโทษตามที่ระบุ นิติบุคคลต้องตรวจคุณสมบัติกรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้รับผิดชอบด้วย หากเกี่ยวข้องกับผู้ถือหุ้นหรือผู้บริหารต่างชาติ ให้ขอคำแนะนำเกี่ยวกับกฎหมายธุรกิจและสถานประกอบการที่ใช้บังคับก่อนสรุปว่ามีสิทธิยื่น

DTAM: คู่มือสถานประกอบการ พ.ศ. 2569 ↗DTAM: กฎกระทรวงการอนุญาต พ.ศ. 2559 ↗

2. ขอใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองของสถานประกอบการหลัก

ดำเนินการขออนุญาตหรือรับรองสำหรับประเภทกิจการที่เลือกให้เสร็จ ตรวจชื่อและที่อยู่ในเอกสารให้ตรงกับเงื่อนไขของคำขอสมุนไพรควบคุม

สำหรับร้านที่ให้บริการผู้ป่วย หนังสือจดทะเบียนบริษัทกับสัญญาเช่าพื้นที่ค้าปลีกเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอตามเกณฑ์สถานประกอบการใหม่ ให้นายทะเบียนยืนยันรูปแบบที่เสนอไว้ก่อนลงทุนปรับร้าน

ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗

3. เตรียมสถานที่และพื้นที่เก็บรักษา

กฎกระทรวงกำหนดให้มีหลักฐานกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครอง หากไม่ได้เป็นเจ้าของสถานที่ ต้องแนบหนังสือยินยอมจากเจ้าของด้วย พื้นที่เก็บต้องเหมาะกับปริมาณ มีอุปกรณ์รักษาคุณภาพช่อดอก แยกเก็บเป็นสัดส่วน และไม่สัมผัสพื้นโดยตรง ผู้รับอนุญาตต้องมีระบบกำจัดกลิ่นและควันที่มีประสิทธิภาพ

เตรียมผังและภาพถ่ายพื้นที่เก็บกับพื้นที่จ่ายกัญชา ขอให้หน่วยตรวจยืนยันข้อกำหนดการควบคุมอุณหภูมิและความชื้น ความปลอดภัย ป้าย และระยะเวลาคงเหลือของสัญญาเช่า เก็บรายการที่หน่วยงานยืนยันไว้กับชุดคำขอ

ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗

4. จัดบุคลากรและการอบรม

กฎกระทรวงกำหนดให้มีผู้ปฏิบัติงานที่ผ่านการฝึกอบรมจาก DTAM อย่างน้อยหนึ่งคนอยู่ในสถานประกอบการตลอดเวลาที่เปิดทำการ จัดเวรให้ครอบคลุมวันลาและเวลาพัก และยืนยันหลักฐานหลักสูตรที่นายทะเบียนยอมรับ

สถานประกอบการหลักอาจต้องมีผู้ประกอบวิชาชีพตามกฎหมายเฉพาะด้วย ยืนยันว่าใครรับผิดชอบแต่ละหน้าที่ และคนเดียวสามารถทำหน้าที่ได้ครบทั้งสองเงื่อนไขหรือไม่ ใบผ่านการอบรมพนักงานไม่ได้ให้อำนาจสั่งจ่าย

ก่อนเปิดบริการ ใช้คู่มือเลือกระบบ POS ร้านกัญชาเพื่อทดสอบการตรวจใบสั่งจ่าย สต็อก และสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลของพนักงาน

ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗

5. จัดชุดเอกสารคำขอ

ใช้ตารางเป็นรายการเตรียมตัว แล้วตรวจเทียบกับเช็กลิสต์ฉบับปัจจุบันของนายทะเบียน

เอกสารบุคคลและนิติบุคคลมาจากกฎกระทรวงปี 2559 ส่วนฉบับปี 2569 เพิ่มหลักฐานตามเกณฑ์เฉพาะสำหรับช่อดอก เอกสารแหล่งที่มาขึ้นอยู่กับกิจกรรมและข้อเท็จจริง สำหรับร้านขายปลีก ให้ถามว่าเอกสารใดต้องได้จากผู้จัดหา และเอกสารใดที่ผู้ขอต้องจัดเตรียมเอง

DTAM: กฎกระทรวงการอนุญาต พ.ศ. 2559 ↗ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗

6. ยื่นคำขอและดำเนินการตรวจประเมิน

ยืนยันว่าหน่วยงานรับผ่านระบบขออนุญาตสมุนไพรควบคุมของ DTAM ยื่นด้วยตนเอง หรือใช้ทั้งสองช่องทาง เก็บเลขคำขอ หลักฐานรับคำขอ และสำเนาเอกสารทั้งหมด เข้ารับการตรวจสถานที่ตามที่กำหนด และตอบข้อสั่งแก้ไข

ตามข้อ 6 นายทะเบียนอาจให้แก้ไขหรือส่งเอกสารเพิ่มเติมภายใน 30 วันนับแต่ได้รับหนังสือแจ้ง หากไม่ดำเนินการตามกำหนด อาจถือว่าไม่ประสงค์ยื่นคำขอนั้น ระยะเวลานี้ไม่ใช่การรับประกันว่าจะได้รับใบอนุญาตภายใน 30 วัน

DTAM: ระบบยื่นคำขอสมุนไพรควบคุม ↗DTAM: กฎกระทรวงการอนุญาต พ.ศ. 2559 ↗

7. ชำระค่าธรรมเนียมตามแจ้งและตรวจใบอนุญาตที่ได้รับ

ตารางค่าธรรมเนียมที่ DTAM เผยแพร่ระบุค่าคำขอหรือคำขอต่ออายุ 20 บาท และค่าใบอนุญาตจำหน่ายหรือแปรรูปเพื่อการค้าหรือการต่ออายุ 3,000 บาท ตัวเลขนี้ไม่รวมใบอนุญาตคลินิกหรือร้านขายยา การปรับสถานที่ การอบรม หรือค่าบุคลากร โปรดยืนยันยอดและช่องทางชำระกับหน่วยงานรับคำขอ

ปฏิบัติตามหนังสือแจ้งอนุมัติ ข้อ 7 ให้ชำระค่าใบอนุญาตภายใน 30 วันนับแต่ได้รับหนังสือแจ้ง หากไม่ชำระอาจถูกยกคำขอ ก่อนเริ่มจำหน่าย ตรวจชื่อผู้รับอนุญาต ที่อยู่ กิจกรรม เงื่อนไข และวันสิ้นอายุ หลักฐานยื่นคำขอใหม่เพียงอย่างเดียวไม่ใช่สิทธิเริ่มจำหน่าย

DTAM: ตารางค่าธรรมเนียมที่เผยแพร่ ↗DTAM: กฎกระทรวงการอนุญาต พ.ศ. 2559 ↗DTAM: พระราชบัญญัติ พ.ศ. 2542 รวมมาตรา 46 และ 49 ↗

ผู้รับอนุญาตเดิม ขั้นที่ 1: ตรวจใบอนุญาตที่ถืออยู่

บันทึกชื่อผู้รับอนุญาต สถานที่ กิจกรรม และวันสิ้นอายุที่พิมพ์บนใบอนุญาต ตรวจคำสั่งพักใช้ ข้อบกพร่องจากการตรวจที่ยังไม่แก้ไข และการเปลี่ยนแปลงกิจการที่ต้องแจ้งนายทะเบียน

ข้อ 8 ของกฎกระทรวงฉบับปี 2569 ให้ใบอนุญาตช่อดอกกัญชาเดิมใช้ได้จนสิ้นอายุ ไม่ได้ขยายใบอนุญาตทุกรายไปถึงวันเดียวกันทั่วประเทศ ให้ยึดวันสิ้นอายุของใบอนุญาตตนเอง

ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗

2. เตรียมปรับกิจการก่อนถึงรอบต่ออายุ

เทียบกิจการกับรายการผู้ขอใหม่ด้านบน จัดใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองของสถานประกอบการหลัก อบรมบุคลากร และปรับสถานที่ให้พร้อมก่อนต้องใช้ใบอนุญาตที่ต่ออายุ

ในเชิงวางแผน ควรเริ่มล่วงหน้าหลายเดือน โดยเฉพาะกรณีต้องขออนุญาตคลินิก ร้านขายยา หรือร้านผลิตภัณฑ์สมุนไพร ระยะเตรียมตัวนี้เป็นคำแนะนำ ไม่ใช่กำหนดยื่นคำขอตามกฎหมาย

3. ยื่นต่ออายุภายในช่วง 60 วันก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุ

ข้อ 11 ของกฎกระทรวงปี 2559 ให้ยื่นคำขอต่ออายุภายใน 60 วันก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุ แบบหลักที่เผยแพร่คือ ภ.ท.13 ยืนยันเอกสารแนบปัจจุบันและเก็บหลักฐานการยื่น

กฎกระทรวงฉบับปี 2569 ให้นำเกณฑ์ใหม่ตามข้อ 8/1 มาใช้พิจารณาต่ออายุด้วย ผู้ถือใบอนุญาตเดิมจึงไม่ได้รับประกันการต่ออายุตามคุณสมบัติแบบเก่า กฎกระทรวงยังให้ผู้อนุญาตพิจารณาไม่ต่ออายุกรณีผู้รับอนุญาตเคยถูกพักใช้เพราะฝ่าฝืนประกาศสมุนไพรควบคุมตามที่ระบุ

หากต้องการต่ออายุ อย่ารอให้ใบอนุญาตสิ้นอายุแล้วจึงเริ่มยื่นคำขอใหม่ ถ้ามีการเปลี่ยนผู้ถือใบอนุญาต สถานที่ หรือกิจกรรม ให้ถามนายทะเบียนว่าต้องใช้คำขอประเภทอื่นหรือไม่

DTAM: กฎกระทรวงการอนุญาต พ.ศ. 2559 ↗DTAM: แบบใบอนุญาต คำขอใหม่ และคำขอต่ออายุ ↗ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗

4. แยกสิทธิระหว่างรอต่ออายุออกจากการยื่นขอใหม่

มาตรา 49 ของพระราชบัญญัติปี 2542 ให้ผู้รับอนุญาตที่ยื่นต่ออายุก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุดำเนินกิจการต่อไปได้จนกว่าผู้อนุญาตจะสั่งไม่อนุญาตให้ต่ออายุ เก็บหลักฐานคำขอต่ออายุที่ถูกต้องและยื่นทันเวลา พร้อมตรวจสถานะกับนายทะเบียน สิทธินี้ไม่ยกเว้นการปฏิบัติตามกฎหมายและไม่ลบล้างคำสั่งพักใช้

คำขอครั้งแรก คำขอสำหรับกิจการอื่น และใบอนุญาตที่สิ้นอายุโดยไม่ได้ยื่นต่ออายุทันเวลา เป็นคนละกรณีกัน อย่าถือว่าใบรับคำขอให้สิทธิดำเนินงานต่อเหมือนกัน หากใบอนุญาตสิ้นอายุโดยไม่ได้ยื่นต่ออายุทันเวลา ให้หยุดกิจกรรมที่ต้องได้รับอนุญาตและขอคำแนะนำเรื่องการยื่นใหม่กับการจัดการสต็อกคงเหลือโดยชอบด้วยกฎหมาย

DTAM: พระราชบัญญัติ พ.ศ. 2542 รวมมาตรา 46 และ 49 ↗

5. ปรับคำขอที่ค้างพิจารณาให้ตรงกับเกณฑ์ใหม่

ข้อ 9 ให้คำขอที่ยื่นก่อนกฎใหม่มีผลและยังอยู่ระหว่างพิจารณาอยู่ภายใต้กฎฉบับแก้ไข เจ้าหน้าที่มีอำนาจให้ผู้ขอดำเนินการเพิ่มเติมให้ตรงกับเกณฑ์ใหม่ การยื่นไว้ก่อนจึงไม่ได้สงวนสิทธิรับอนุมัติตามเกณฑ์เดิม ติดต่อด้วยเลขคำขอและขอรายการสิ่งที่ต้องส่งเพิ่ม

ราชกิจจานุเบกษา: กฎกระทรวงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2569 ↗

รักษาเงื่อนไขหลังได้รับใบอนุญาต

ประกาศปี 2568 กำหนดให้บันทึกแหล่งที่มา การนำไปใช้ และจำนวนคงเหลือ ใช้ช่อดอกจากแหล่งที่เป็นไปตามข้อกำหนดการรับรองการเพาะปลูกและเก็บเกี่ยวของ DTAM และปฏิบัติตามข้อห้ามเรื่องช่องทางจำหน่ายและโฆษณาเพื่อการค้า การจ่ายให้ผู้ป่วยต้องมีใบสั่งจากผู้มีอำนาจ โดยปริมาณต้องจำเป็นต่อการรักษาไม่เกิน 30 วัน เงื่อนไขเหล่านี้ใช้กับผู้ถือใบอนุญาตเดิมด้วย

เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2569 รัฐบาลย้ำเตือนทันตแพทย์ว่าห้ามลงนามใน ภ.ท.33 ล่วงหน้าโดยไม่ตรวจและวินิจฉัยผู้ป่วย จัดกระบวนการประเมินและสั่งจ่ายที่ชอบด้วยกฎหมายก่อนเปิดบริการ แบบฟอร์มเปล่าที่ลงนามไว้ไม่สามารถทดแทนการตรวจผู้ป่วย

เตรียมเส้นทางข้อมูลก่อนทำรายการแรก ผูกสต็อกรับเข้ากับผู้จัดหาและล็อต ผูกการจ่ายให้ผู้ป่วยกับใบสั่ง ปริมาณ และการเคลื่อนไหวสต็อก กระทบยอดข้อมูลที่ใช้รายงาน ภ.ท.27 และ ภ.ท.28 เก็บใบอนุญาตและหลักฐานยื่นรายงานให้ผู้มีสิทธิ์เรียกดูได้เมื่อตรวจสถานประกอบการ

ทำตามขั้นตอนจัดทำรายงาน PT27 และ PT28 เพื่อเตรียมและตรวจแบบรายงานจากหลักฐานต้นทาง

เครื่องมือสร้างแบบ PT27 / PT28 ฟรีของ PorThorOS ช่วยจัดทำรายงานจากข้อมูลของคุณ แต่ไม่ยื่นขอ ภ.ท.11 ไม่ตรวจรับรองคุณสมบัติ และไม่ทดแทนการอนุมัติของหน่วยงาน

ในการหารือกับนายทะเบียนครั้งแรก ให้นำใบอนุญาตปัจจุบันถ้ามี เอกสารสถานประกอบการหลัก ที่อยู่ และรายละเอียดกิจกรรมที่จะทำ ขอให้ยืนยันประเภทคำขอ เอกสารที่ยังขาด และกำหนดยื่น ก่อนกำหนดวันเปิดหรือแผนต่ออายุ

DTAM: ประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 ↗รัฐบาลไทย: คำเตือนเรื่องใบสั่งจ่าย 17 สิงหาคม 2569 ↗